Μέρος Πρώτο

Η άμυνα μιας χώρας αν και παρουσιάζετε ως σημείο όπου όλοι συμφωνούν είναι σίγουρο ότι είναι πολύ διαφορετικές οι απόψεις και οι προσεγγίσεις για τις απειλές που αντιμετωπίζει η χώρα μας. Αυτό που αμφισβητώ είναι αν ότι όχι μόνο είναι παρωχημένο το μοντέλο άμυνας αλλά και οι δομές, οι μηχανισμοί και οι πολιτικές άμυνας μας είναι αναποτελεσματικές και σε πολλά σημεία επικίνδυνα

Η καταστροφή στην Πελοπόννησο και την Εύβοια και όχι μόνο ήταν σαφέστατα αποτέλεσμα της αμυντικής αδυναμίας της χώρας. Πέρα από την ανικανότητας και της αδυναμίας της πολιτικής ηγεσία και του Στρατού φάνηκε η αναντιστοιχία μοντέλου άμυνας και των απειλών που δέχεται η χώρα.

Λοιπόν μήπως ήρθε η ώρα να συζητήσουμε για την άμυνα της χώρας ξεκινώντας από τις απειλές που δέχεται. Να τις αξιολογήσουμε, να τις σταθμίσουμε και να φτιάξουμε ένα νέο μοντέλο άμυνας που τολμώ να το χαρακτηρίσω Εναλλακτικό Μη Στρατιωτικό.

Κάποιοι μπορεί να δεχτούν το μοντέλο που προτείνω ως συμπληρωματικό του στρατιωτικού μοντέλου. Ακόμα και αυτή η προσέγγιση είναι ένα βήμα προς την σωστή κατεύθυνση, που όμως δεν αντιμετωπίζει τους κινδύνους που πηγάζουν από την ύπαρξη του στρατού και τα στρατιωτικο-βιομηχανικά συμφέροντα που συνδέονται με αυτόν. Ο στρατός όχι μόνο καλλιεργεί απειλές που νομιμοποιούν την ύπαρξη του που είναι ένα σημαντικό οικονομικό κόστος για την κοινωνία. Η απειλές αυτές χρησιμοποιούνται και για να χρησιμοποιηθούν με αδιαφανή τρόπο τεράστια ποσά και να κατασπαταληθούν σε εξοπλισμούς που είναι αιτία εντάσεων με τους γείτονες , εντάσεων που νομιμοποιούν την αναγκαιότητα στρατού και εξοπλισμών.

Δεν επιθυμώ η συζήτηση να εξαντληθεί γύρω από την αναγκαιότητα του στρατού ή την κατάργηση του. Θεωρώ πιο σημαντικό να συζητήσουμε για τους κινδύνους που μας απειλούν σαν κοινωνία, σαν χώρα και να διαμορφώσουμε ένα αποτελεσματικό μοντέλο που θα είναι στρατηγικό εργαλείο στην προστασία της.

Βλέπω την συζήτηση του θέματος να γίνετε πάνω στους εξής άξονες:

§ Ειρήνη στην ευρύτερη περιοχή και ασφάλεια της χώρας.

§ Απειλές και κίνδυνοι που δεχόμαστε σαν κοινωνία.

§ Στρατηγικές πλουτοπαραγωγικές πηγές.

§ Ενδυνάμωση και υγεία της κοινωνίας .

Μέρος Δεύτερο

Ασφάλεια της χώρας

Νομίζω ότι η ασφάλεια της χώρας είναι ο κύριος στόχος της άμυνας.

Ο στρατός σήμερα παίζει τον ρόλο του εγγυητή ψυχολογικά αυτής της ασφάλεια καθώς το σημερινό μοντέλο άμυνας μας στηρίζετε στο σημαντικότερο βαθμό σε αυτόν. Αμφισβητώ την ικανότητα του να διαφυλάξει στην πράξη την ασφάλεια της χώρας, όχι μόνο λόγω της δημοσιο-υπαλληλική νοοτροπίας, την εκτεταμένη διαφθορά και την στρατοκρατική γραφειοκρατία, αλλά κυρίως επειδή εξορισμό ο στρατός είναι για να κάνει πόλεμο, να προετοιμάζεται για πόλεμο και στην καλύτερη περίπτωση να αποτελεί ένα πανάκριβο αντιπαραγωγικό αντίπαλο δέος στους στρατούς των γειτονικών χωρών που και αυτοί με την σειρά τους νομιμοποιούν την ύπαρξη τους με τον ίδιο περίπου τρόπο.

Αξίζει η κοινωνία μας να σπαταλάει τόσα χρήματα, χώρους και ανθρώπινους πόρους;

Η απάντηση νομίζω ότι έχει σχέση με την συζήτηση σχετικά με τις απειλές που δέχεται η χώρα, την αξιολόγηση, στάθμιση και ιεράρχηση τους.

Για μένα η μεγαλύτερη, η σημαντικότερη και επιτακτικότερη απειλή είναι η περιβαλλοντική. Είτε παίρνει την μορφή της αλλαγής του κλίματος, είτε της διατροφικής υποβάθμισης( η καλύτερα της διατροφικής μόλυνσης των ανθρώπων, είτε μέσο τις πυρηνικής ενέργειας της ραδιενεργούς μόλυνσής, είτε της χημικής μόλυνσης νερών, αέρα και εδάφους, είτε της κατάρρευσης της οικολογικής ισορροπίας με απρόβλεπτα αποτελέσματα., είτε της καταστροφής των δασών και των φυσικών βιοτόπων.

Στο ολοκαύτωμα του καλοκαιριού ο στρατός έδειξε την ανικανότητα του να προστατεύσει την χώρα και τους κατοίκους της και την απίστευτη δυσκινησία του και αδυναμία προετοιμασίας και εκτέλεσης σχεδίων έκτακτης ανάγκης.

Και με την κλασική στρατιωτική αντίληψη της άμυνας είναι γνωστό ότι τα περιβαλλοντικά πλήγματα είναι μέσα στις βασικές επιλογές του πολέμου κυρηγμένου και ακύργηχτου. Κανένα σχέδιο για εκκένωση χωριών δεν φάνηκε να υπάρχει. Καμία προετοιμασία από το επίσημο μηχανισμό άμυνας δεν εμφανίστηκε να υπάρχει.

Για παράδειγμα, η διάβρωση του εδάφους λόγω της καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος έχει σαν αποτέλεσμα να χάνετε έδαφος στον ελληνικό χώρο, έδαφος όσο περίπου είναι η έκταση του νησιού της Πάτμος. Ο βασιλιάς λοιπόν είναι γυμνός. Ο βασιλιάς είναι γυμνός όχι μόνο επειδή είναι παραμυθιασμένος αλλά κυρίως γιατί κανείς σχεδόν δεν τολμάει να του πει την αλήθεια.

Μέρος τρίτο

Η εξωτερική επιβουλή έχει παραδοσιακά θεωρηθεί ως η κύρια απειλή της κοινωνία και σχεδόν η μόνη που εμπίπτει στις αρμοδιότητες του Υπουργείου Άμυνας. Η προσέγγιση του εναλλακτικού μοντέλου άμυνας που προτείνω ξεκινάει από την λογική ότι η διατήρησης της ειρήνης είναι ο στόχος και όχι η στρατιωτική νίκη σε ενδεχόμενο πόλεμο. Το πώς αντιστέκεσαι στον πόλεμο, πως αποτρέπεις την πολεμική αναμέτρηση χωρίς να υποκύπτεις στο δίκαιο του ισχυρότερου, χωρίς να ενδίδεις.

Η ένταση σε μια περιοχή -ανάμεσα σε χώρες- είναι κατά κανόνα αντιστρόφως ανάλογη με την περιφερειακή συνεργασία των μερών-χωρών της περιοχής. Η ανάπτυξη της συνεργασίας σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής αποτελεί μια σημαντική ασπίδα προστασίας της ειρήνης σε μια περιοχή.

Η καλλιέργεια πολιτισμού σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και όχι χρήση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ως προπαγανδιστικό εργαλείο αποτελεί προϋπόθεση για την οικοδόμηση της Ειρήνης.

Η διασφάλιση της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ευημερίας, της ανθρωπιστικής παιδείας μακριά από εθνικισμού και θρησκευτικούς φανατισμούς μαζί με την εκπαίδευση στην κοινωνική αλληλεγγύη, στην πολυπολιτισμική συνύπαρξη, την κοινωνική ευθύνη, και τη οικολογική συνείδηση είναι στηρίγματα ειρηνικής συμβίωσης των λαών.

Η ιστορία έχει δείξει ότι ακόμα και ο ισχυρότερος στρατός αργά ή γρήγορα ηττάται, ο πολιτισμός είναι αυτός που ακόμα και να ηττηθεί στρατιωτικά μπορεί να κυριαρχήσει και να καθορίσει ακόμα και αυτοκρατορίες.

Ο πολιτισμός είναι αυτός προσελκύει και δημιουργεί φίλους μιας κοινωνίας πολύ χρήσιμους σε κρίσιμες και όχι μόνο στιγμές. Ο πολιτισμός και η καλή εικόνα για μία χώρα ενισχύει όχι μόνο πολιτικά αλλά είναι σημαντικότερα στην οικονομία από τον τουρισμό, μέχρι το «μάρκετινγκ» των κάθε είδος προϊόντα (βιομηχανικά, αγροτικά, πολιτιστικά κλπ).

Φυσικά χρειάζεται να μελετηθούν, να εμπεδωθούν και να αναπτυχθούν τεχνικές, δομές και στρατηγικές μη βίας επίλυση διαφορών όσο και αντιμετώπισης δυναμικών προκλήσεων ακόμα και έμπρακτων προσβολών.

Νιώθω την ανάγκη να αμφισβητώ ότι μια στρατιωτική απάντηση σε μία βία πρόκληση είναι εξορισμού αποτελεσματική ή πιο αποτελεσματική από μια συμβιβαστική λύση. Ο στρατός επιδιώκει να επιβάλει το δίκαιο του ισχυρότερου. Η στρατιωτικές αναμετρήσεις έχουν πάντα υψηλό κόστος ακόμα και για τον νικητή, ένα κόστος που συχνά δεν είμαστε διατεθειμένη να το καταβάλουμε για μια συμβιβαστική λύση . Μια διπλωματική λύση που επιδιώκει μια κοινά αποδεκτή λύση.

Όσο δεν οικοδομούμε την συνεργασία των λαών και δεν δείχνουμε με κάθε αφορμή την αλληλεγγύη μας στους γειτονικούς και όχι μόνο λαούς τόσο αφήνουμε την δυνατότητα να μας σύρουν σε πόλεμο, αντί να τους παρασέρνουμε στον δρόμο της ειρήνης. Νιώθω ικανοποίηση που στην πράξη ελληνικές κυβερνήσεις έχουν αναπτύξει πολιτικές σε αυτήν την κατεύθυνση.

Ξέρω ότι μοιάζουν ωραία λόγια όμως κάθε πρόταση κρύβει ένα πλήθος από πολιτικές που μπορούμε άμεσα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα να εφαρμόσουμε και να κάνουμε την χώρα μας, την περιοχή που ζούμε αλλά και τον κόσμο ολόκληρο ασφαλέστερο και ειρηνικό.

Δυστυχώς η συμμετοχή μας σε στρατιωτικές εκστρατείες αυξάνουν τους κινδύνους δημιουργώντας εχθρούς χωρίς κανένα ουσιαστικό όφελος, στηρίζοντας την διάπραξη συνεχών εγκλημάτων από τις στρατιωτικές μηχανές της υπερδύναμης και τους συμμάχους της/μας. Την συνενοχή μας αυτή δυστυχώς αργά ή γρήγορα θα την πληρώσουμε.

Μέρος τέταρτο.

Τι πρέπει να υπερασπιστούμε, και με ποιες απειλές να αναμετρηθούμε; 1.Είναι πλέον ζωτικής σημασίας η προστασία του περιβάλλοντος και η εξασφάλιση της οικολογικής ισορροπίας που θα επιτρέψει την επιβίωση και ευημερία του ανθρώπου και την αειφορία του πολιτισμού του. Η διατροφή μας, η υγεία μας, η ζωή μας είναι τόσο εξαρτημένη από την φύση και αλληλοεπηρεάζονται από τις καθημερινές μας επιλογές και πρακτικές. Η ενέργεια που χρησιμοποιούμε για θέρμανση , μετακίνηση, μαγείρεμα, φωτισμό, εργασία και ψυχαγωγία έχει σημαντική ανάλογα με την πηγή, επίδραση όχι μόνο στην υπερθέρμανση του πλανήτη αλλά και στην ρύπανση αλλά και μόλυνση του κύκλου της ζωής στον οποίο συμμετέχουμε. Τα υλικά που χρησιμοποιούμε για να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες μας και την παραγωγική μας δραστηριότητα συχνότατα αποδεικνύονται επικίνδυνα για το περιβάλλον, και λιγότερο ή περισσότερο επιβλαβή για την υγεία μας. Η ίδια η φύση έχει πλέον αποδειχτεί κρισιμότατη για την ποιότητα της ζωής μας.

Η προστασία του περιβάλλοντος έχει πλέον αποδεκτή ως μια από της σημαντικότερες υποδομές για την οικονομία μιας χώρας. Η καλή κατάσταση της φύσης, των νερών, του ατμοσφαιρικού αέρα αποτελούν προϋπόθεση καλής ποιότητας προϊόντων και υψηλής παραγωγικότητάς του ανθρώπινου δυναμικού από την γεωργία, την βιομηχανία ως τον τουρισμό. Η οικολογικά αποδεκτές πρακτικές στην οικονομία αν και συχνά επιβαρύνουν με ένα επιπλέον κόστος την παραγωγή αποδεικνύονται οικονομικότερες ακόμα και για την επιχείρηση αν ζητούσαμε η επιχείρηση να καταβάλει το κόστος αποκατάστασης των ζημιών που προκαλούνται από τα προϊόντα και την παραγωγική διαδικασία στην φύση, την κοινωνία και την υγεία των καταναλωτών. Η προστασία του περιβάλλοντος και η υιοθέτηση οικολογικών πρακτικών στην διατροφή και διαβίωση αποτελούν την πιο αποτελεσματική πολιτική υγείας για μια χώρα με τεράστιο θετικό αντίκτυπο στην οικονομία άμεσα και έμμεσα. Αποτελεί την οικονομικότερη και ποιοτικότερη πολιτική υγείας.

Η σημαντικότητα των φυσικών πόρων αντανακλάται στην ρήση οτί «η επόμενοι πόλεμοι θα γίνουν για το νερό».

Η προστασία του περιβάλλοντος, η καθολική υιοθέτηση των επιλογών που στηρίζουν την αειφόρο κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη μαζί με μια πολιτική πρωτοβουλία για την διάσωση του πλανήτη από την οικολογική κατάρρευση αποτελούν την βασικότερη στρατηγική επιλογή για την ασφάλεια της χώρας μας.